Heb jij de evacuatie-tassen al ge-update?

Niet een vraag die de Nederlandse diplomaten / diplomaten-partners elkaar zullen stellen. Althans, niet in Israël. Daarom was ik zo verbaasd toen een Amerikaanse vriendin mij die vraag laatst stelde. Welke evacuatie-tas bedoel je? En: hebben we dan evacuatie-tassen nodig? Weet jij iets wat ik niet weet over een op handen zijnde oorlog?

Wat blijkt: met name de partners van Amerikaanse defensie mensen – en ik vermoed ook die van Canada, hebben ten alle tijden een evacuatie-tas voor ieder gezinslid. Iedere zes maanden moeten deze worden ge-update zodat de kleding die erin zit overeenkomt met het seizoen van dat moment en de kledingmaat van ieder gezinslid. Want…, je weet maar nooit. Vanmorgen vindt op de Amerikaanse residentie een bijeenkomst plaats voor alle partners van (Amerikaanse) uitgezonden diplomaten in Tel Aviv. Ze krijgen een uitgebreid ontbijt (not bad!) en ze krijgen instructies over hoe je voor te bereiden op een evacuatie en over mentale weerbaarheid in tijden van spanningen en oorlog. In de ogen van de Nederlanders is dit waarschijnlijk enorm overdreven. Volgens de richtlijnen van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, is Tel Aviv vergelijkbaar met Kopenhagen (misschien geen goed voorbeeld na de recente vreselijke gebeurtenissen daar) of Berlijn als het om veiligheid gaat. Meestal klopt dat ook wel, al moet ik zeggen dat ik persoonlijk denk dat de voortdurende spanningen in dit land en de bijbehorende onzekerheid over hoe lang het rustig blijft, niet echt vergelijkbaar is met het leven in een stad in West-Europa. Dat het hier veiliger is dan in Dar es Salaam, dat kan ik van harte bevestigen en ik zou dit zeker geen hardship post noemen. Maar toch, een zekere spanning is er wel met regelmaat.

Maar een evacuatie-tas? Nee, dat zie ik  niet voor me. In onze eerste maanden in Tel Aviv, ten tijde van de gifgas aanvallen in Syrië, had ik nog een schuilkelder tas. Ook stonden toen de gasmaskers in de woonkamer. Tot de dreiging vanuit Syrië op de achtergrond raakte en de gasmaskers naar de kelder verhuisden met de schuilkeldertas. Die tas kwam ik een jaar geleden tegen bij het opruimen van de kelder. Ik realiseerde me dat het het een ideale boodschappentas is en…. dat was het einde van de schuilkelder tas… Ik heb zelfs geen nieuwe samengesteld toen er daadwerkelijk raketten werden afgeschoten afgelopen zomer. Niet dat ik helemaal relaxed was, verre van dat. Maar ik had inmiddels wel begrepen dat de raketten uit Gaza geen direct gevaar vormen in de zin van een voltreffer op ons huis (vanwege het excellente defensie materiaal waar de IDF over beschikt). Schuilen voor uit de lucht vallende resten van raketten is iets anders dan schuilen voor een voltreffer.

Een aantal weken geleden liep de spanning tussen Israël en Hezbollah op. Gedurende een dag of twee werden er wat raketten afgevuurd over en weer. Nu ben ik me er inmiddels wel van bewust dat een echte Lebanon oorlog andere koek zal zijn dan een Gaza oorlog. De Iron Dome installaties beschikken over onvoldoende capaciteit om een grootscheepse aanval uit Lebanon af te weren. In zo’n geval wordt een evacuatie wel een reële optie.

Maar ook dan weet ik zeker dat ik genoeg tijd zal hebben om evacuatie-tassen in te pakken: eerst worden de Canadezen geëvacueerd (dat is al twee keer gebeurd sinds wij hier wonen!). Mijn Canadese vriendinnen hebben afgelopen zomer in Londen gezeten tijdens hun laatste evacuatie en in de tijd van de dreiging vanuit Syrië zaten ze in Griekenland meen ik me te herinneren. Na de Canadezen verlaten de Amerikanen het land. Dat heb ik nog niet meegemaakt, hoewel het evacuatiebesluit bijna rond was afgelopen zomer. Voordat er getekend kon worden, werd een staakt het vuren tot stand werd gebracht en de evacuatie hoefde niet plaats te vinden. Kijk, als het ooit zo ver komt dat de Canadezen en de Amerikanen Tel Aviv hebben verlaten, dan kan ik beginnen met inpakken. En aangezien ik voor onze vakanties ook nooit langer dan 12 uur voor vertrek inpak, komt het vast wel goed.

Ik ben wel benieuwd wat mijn Amerikaanse vriendinnen vandaag leren over hoe om te gaan met dreiging in mentaal opzicht. Daar had ik best een training over willen krijgen voordat we naar Israël verhuisden. Want hoe je het ook wendt of keert, je weet hier nooit hoe lang het rustig blijft. Zeker met de verkiezingen op 17 maart, is dat best wel weer spannend.

HEMA en Albert Heijn en zo

10917343_1072477376111622_1800779343954421536_nHagelslag, te koop bij een hip restaurant in Ramat Gan (Israël)

Deze week reed J, de man van vriendin L, met me mee terug naar Herzlyia na een vergadering op school. We zitten samen in het schoolbestuur en hij is mijn mede-onderhandelaar in de besprekingen met de vakbond over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst. Hij was naar school gekomen vanaf de Amerikaanse ambassade met een dienstauto en reed na afloop van de bijeenkomst met mij mee terug. Tot mijn verbazing sjouwde hij een grote doos, omvang flinke verhuisdoos, mee naar mijn auto. Van Amazon.com. Aah, de geneugten van het online shoppen…

Tot enkele maanden geleden, konden ook wij nog online shoppen. Pakketten met maximaal de omvang van een schoenendoos konden naar ons verzonden worden per diplomatieke koerier. Ze mochten niet meer dan 2 kilo wegen en ze mochten geen voedingswaren bevatten of vloeibare stoffen. Deze post-regeling was een aanmerkelijke versobering van de regel die van kracht was toen wij naar Tanzania werden uitgezonden. Aanvankelijk konden we – tegen betaling – vrijwel alles laten verzenden. Met uitzondering dan van voeding en vloeibare producten. Zeker in Tanzania was dat geen overbodige luxe. Er waren daar immers vrijwel geen winkels – met uitzondering van supermarktjes en rommelige duka’s waar je van alles en nog wat kon krijgen van onduidelijke kwaliteit en herkomst. Kleding, ondergoed, schoenen, verjaardagscadeautjes voor de kinderen, het moest allemaal uit Nederland komen. Wij waren grootgebruikers van http://www.bol.com, http://www.wehkamp.com en de webshop van de Bijenkorf.

Die tijden zijn voorbij voor Nederlandse diplomaten. Ongeacht waar je woont, de diplomatieke koerier is er niet langer voor privé gebruik. Tot de zomer mogen we nog tijdschriften laten bezorgen en de bezorging van notariële akten en andere officiële documenten blijft toegestaan. Maar that’s it. Nu wonen wij in Israël waar in principe alles verkrijgbaar is. Zelfs hagelslag, appelstroop, poffertjesmix, speculaas, Calvé pindakaas en stroopwafels.  Onhandig is het natuurlijk wel, dat de postbezorging aan huis onbetrouwbaar is. Twee maanden geleden bestelde ik wat tijdschriften, die zijn nooit aangekomen. Jammer, daar niet van. Maar ik kan ermee leven. Tijdschriften lezen kan ook op de tijdschriften app  en we zijn tot nu toe iedere zes maanden in Nederland geweest, Arjen zelfs nog vaker vanwege zijn werk. Meer dan voldoende gelegenheid om boodschappen mee te nemen. Ik merk ook dat we ons steeds beter aanpassen en blij zijn met de producten die hier verkocht worden.

Groot was mijn verbazing dan ook, toen ik luisterde naar J’s opsomming van wat er allemaal in die doos van Amazon.com zat. WC-papier (veel zachter dan wat er in Israël verkocht wordt), ontbijtgranen (specifiek merk), de pindakaas waar de kinderen zo van houden, schoonmaakmiddelen en zo meer. Amerikaanse diplomaten kunnen alles laten bezorgen, waar ter wereld ze ook gestationeerd zijn. Er zijn voor zover ik weet geen limieten aan omvang en gewicht en voedsel en de meeste vloeibare producten zijn ook geen probleem. Ik dacht heel even: wat heerlijk! Wat een feest voor L om straks die doos uit te pakken. Ik weet hoe fijn het is, vertrouwde producten uit je thuisland hebben in het buitenland. En toen vroeg ik me af wat ik dan zou bestellen, als ik diezelfde vrijheid had. En eigenlijk wist ik het niet zo goed. Behalve dan cadeautjes voor verjaardagsfeestjes, want Lego en Playmobil kosten hier het dubbele van de Nederlandse prijzen.

Ik mis de HEMA, ik mis Albert Heijn. Absoluut. Maar ergens vind ik het ook wel bijzonder dat ik zo intens geniet van boodschappen doen in Nederland tijdens de vakanties. De Albert Heijn, perfect georganiseerd, goed uitziende groenten en fruit, lage prijzen (ik weet dat mensen in Nederland daar mogelijk anders over denken), veel keuze. Heerlijk! Die enorme keuze aan kazen, aan biologische producten. Dat ik de labels kan lezen… Maar het mijn weg zoeken bij Stop, onze supermarkt in Herzlyia, is inmiddels geen probleem meer. Labels lezen kan ik nog steeds niet, maar vragen staat vrij en leidt meestal wel tot een begrijpelijk antwoord. En we zijn gaan houden van allerlei typisch Israëlische producten. De humus… onovertroffen! En al die verschillende smeerkazen met verschillende vetpercentages en toegevoegde kruiden, de goedkope verse kruiden… Op vrijdag koop ik altijd Challa, het typische brood dat wordt gegeten op vrijdagavond bij het begin van de Shabbath. En sinds kort hebben we bio-degradable vuilniszakken ontdekt die net zo stevig zijn als de ouderwetse KOMO zakken in Nederland. Die hoeven dus ook niet meer mee in het koffer (echt, dat namen we altijd mee!). Geen diplomatieke koerier meer voor ons en ach, het is prima zo. Beter voor het milieu ook. Ik heb overigens wel te doen met collega’s van Arjen en hun gezinnen in ontwikkelingslanden… Op hun leven zal het ontbreken van postbezorging een heel wat grotere impact hebben.

Until when will you be here?

Benjamin had een speelafspraak met een nieuw vriendje. Een Kroatisch jongetje waarvan de vader teammanager is van Maccabi Tel Aviv, heersend Euroleague kampioen basketbal. Ik moet het erbij zeggen want voor Benjamin maakt dit de vriendschap extra interessant. Basketbal is hier bijzonder populair en de vader van vriendje M, torent boven alles en iedereen uit, heeft zelf jarenlang op hoog niveau basketbal gespeeld. Heel interessant voor een jongetje van vijf dat alles wat met een bal te maken heeft, boeiend vindt.

Na afloop van de playdate sprak ik M’s sympathieke moeder. Ze worstelde wat met haar Engels, maar haar tweede, mogelijk derde vraag, was een hele duidelijke, die had ze duidelijk al vaker gesteld…

Until when will you be here? 

Vrij vertaald betekent dit: hoe lang wonen jullie hier nog? Afhankelijk van je antwoord zal ik deze vriendschap al dan niet stimuleren. Begrijpelijk. Vanwege het werk van haar man, zal zij hier hopelijk een aardig aantal jaren doorbrengen. Wij, de nomaden in de expat gemeenschap, zijn hier maar kort. Diplomaten van de Amerikaanse ambassade zijn er doorgaans drie jaar, soms twee. Onze vrienden L en J hebben verlenging aangevraagd en blijven hier net als wij vier jaar. Dit is echter uitzonderlijk. En ja, dat beïnvloedt vriendschappen. Ook tussen kinderen, zo blijkt.

Benjamin is zich erg bewust van die eindtermijn. Zo wist hij me na enkele speelafspraakjes met de Zweedse V te vertellen dat hij in hetzelfde jaar als wij zal verhuizen. Dat vriendje J in december naar Singapore verhuisde was erg moeilijk. Vooral toen ik zijn vraag: wanneer gaan we daar op vakantie? negatief moest beantwoorden. Hoezo gaan we daar niet op vakantie? Voor onze bovengemiddeld bereisde kinderen lijkt dat op de een of andere manier heel erg voor de hand liggend. Gewoon even op vakantie in Singapore. Tja.

Nu de periode is aangebroken waarin de vertrekkende gezinnen te horen krijgen waar ze naartoe zullen verhuizen, is de vraag Until when will you be here een dominante. In onze vriendenkring weet ik vrij exact wie wanneer in de overplaatsing zit. Het lijkt me heerlijk om een leven te leiden waarin dat geen issue is. Waarin je weet dat je kinderen aan het begin van het nieuwe schooljaar, grotendeels hun vriendjes en vriendinnetjes van vorig jaar terugzien. Waar je buren van vandaag, in principe ook je buren van morgen zijn. En overmorgen. Niet dat er in Nederland niet verhuist wordt, maar de dynamiek is niet te vergelijken met het drie- / vierjaarlijkse overplaatsingssysteem.

Komende zomer hoeven we niet veel afscheid te nemen. Onze vriendenkring bestaat voornamelijk uit mensen die gelijk met ons zijn aangekomen. De meesten hebben nog een jaar te gaan na de zomervakantie. Onze buren vertrekken wel. Naar DC. En wij, die nog 2,5 jaar Tel Aviv in het verschiet hebben en dus helemaal niet hoeven na te denken over de volgende bestemming, doen dat stiekem toch. Net als al onze andere vrienden die over 1,5 à 2 jaar overplaatsbaar zijn. Het blijft iets dubbels. Want waar we allemaal af en toe erg kunnen verlangen naar een regulier leven in Nederland, met bezoekjes aan familie en vrienden in de weekends, houden we ook heel erg van het avontuur, de afwisseling die we nu hebben.

Thomas en Benjamin hebben zo hun eigen ideeën over de toekomst. Benjamin droomt van Argentinië. Want daar komt koningin Maxima vandaan en daar kunnen ze goed voetballen. Thomas droomt over Zwitserland en Frankrijk, over lekkere chocolade en bergen om vanaf te skiën. Het zal wel in de genen zitten… En dat, dat maakt me wel eens onrustig, Die genen. Want dat zou zo maar eens kunnen betekenen dat onze kinderen, als ze straks volwassen zijn, ook kiezen voor een expat bestaan. En als ik er bij stilsta hoe moeilijk ik dat zou vinden, realiseer ik me weer dat dit ook geldt voor onze ouders en zussen.

Heel dubbel allemaal.

Voorlopig zitten we hier goed. Benjamin heeft zijn vervolg speelafspraak met M dus al gehad…