Koningsdag in Israël, indrukwekkend en inspirerend

Nog geen jaar geleden is het, dat we met onze vrienden in Dar es Salaam uitbundig de voorlopig laatste Koninginnedag vierden. Een groots feest in een tent aan de Indische Oceaan met een spetterend optreden van Flat Out. Onvergetelijk. Ik zie ons nog zwaar bezweet dansen en lachen. De volgende dag vond de traditionele Oranje Regatta plaats bij de Yacht Club en oh, wat baalden Arjen en ik ervan dat we dit moesten missen dit jaar. Want ondanks inspanningen van Arjen en het Dutch Forum, is het niet gelukt voldoende sponsoring te regelen om Flat Out ook naar Tel Aviv te halen om het eerste Koningsdag feest op te luisteren. Dat we hier voornamelijk niet-Nederlandse vrienden hebben, vergrootte ons “Oranje-heimwee” naar Dar es Salaam in ernstige mate. Wat is immers een Koningsdag zonder Nederlandse vrienden?

De Koningsdag receptie vond afgelopen donderdag plaats, twee dagen voor de feestelijkheden in Nederland. Om 6 uur meldden we ons, tezamen met de volledige ambassade staf met partners, op de residentie. De residentie zag er prachtig versierd uit, het rood-wit-blauw en oranje was alom aanwezig en oranje tulpen maakten het feestelijke Nederlandse plaatje compleet. Casper, de ambassadeur, hield een geweldige peptalk voor staf en partners. Zijn verzoek aan ons allen was vooral goede gastheren en -vrouwen te zijn en een bijdrage te leveren aan een mooie avond voor de gasten. Gasten met zeer uiteenlopende achtergronden, variërend van militair attachés in vol ornaat, ambassadeurs en plaatsvervangend ambassadeurs uit uiteenlopende landen. Israëlische ondernemers die handel drijven met Nederlandse counterparts en Nederlandse ondernemers die zich in Israël hebben gevestigd, politieke contacten en niet te vergeten Nederlanders in Israël woonachtig, Deze laatste groep is vanzelfsprekend gevarieerd van samenstelling. Wat ons echter erg heeft geraakt op deze eerste Koningsdag, was de aanwezigheid van Holocaust overlevers.

Zowel Arjen en ik hebben in onze jeugd / pubertijd veel gelezen over de Tweede Wereldoorlog. Ik vermoed dat dit voor veel leeftijdsgenoten geldt, ik hoor dit in ieder geval vaker. Het blijft onbegrijpelijk hoe een persoon in staat was, omringd door een groep trouwe zielsverwanten, zoveel onschuldige mensen, van jong tot oud, om het leven te laten brengen, uitsluitend vanwege hun afkomst en geloof. Alles wat ik in de bibliotheek kon vinden over die zwarte periode in de wereldgeschiedenis, heb ik gelezen vermoed ik. Van Oorlogswinter en het dagboek van Anne Frank tot informatieve boeken. Mijn eindexamen Geschiedenis ging ook deels over de Tweede Wereldoorlog, herinner ik me. Onze families zijn niet Joods en zijn verschoond gebleven van zeer ingrijpende gevolgen van de oorlog. Voor overlevers van de Holocaust ligt dat vanzelfsprekend heel anders en sinds we in Israël wonen, is dit stuk wereldgeschiedenis voor ons weer tot leven gewekt. Je kunt er immers niet omheen in dit land, dat voor velen het toevluchtsoord werd tijdens en na de Holocaust.

Met overlevenden had ik echter nog nooit gesproken. Tot deze eerste Koningsdag receptie in Tel Aviv.  Tijdens deze overigens zeer feestelijke avond, hebben zowel Arjen als ik met verschillende Holocaust overlevenden gesproken. Dit heeft diepe indruk op ons gemaakt. Het is een ding om over de Tweede Wereldoorlog, onderduikadressen, concentratiekampen en op de vlucht naar Engeland te lezen. Erover te spreken met mensen die dit daadwerkelijk hebben meegemaakt, is wel even iets anders. Mensen die destijds in de leeftijd waren van onze kinderen. Die na de oorlog zonder ouders verder moesten. Of die drie jaar lang, gescheiden van hun ouders op een onderduikadres leefden en daarna weer moesten wennen aan hun echte ouders. Ik heb meer dan eens tranen moeten wegslikken, luisterend naar die herinneringen. Herinneringen die niet lang meer verteld kunnen worden door de overlevenden zelf. Het einde van de Tweede Wereldoorlog ligt alweer 69 jaar achter ons en de overlevers beginnen op leeftijd te geraken. Velen kunnen pas nu over hun herinneringen praten. Lange tijd was het te moeilijk. Bij sommigen komen de herinneringen nu zelfs pas naar boven.

Deze avond waar het gevoel samen Nederlands te zijn hoogtij vierde, heeft bij mij een plan doen ontstaan. Ik schrijf graag en ik vind dat de herinneringen van de Holocaust overlevenden hier te lande, niet verloren mogen gaan. Wij en degenen die na ons komen, moeten onthouden wat er gebeurd is. Om te voorkomen dat die gruwelijke geschiedenis zich herhaalt. Om recht te doen aan hen die het niet hebben overleefd en om de herinneringen van hen die dat wel deden, levend te houden. Ook als zij er niet meer zijn. Daarom wil ik gaan uitzoeken of het mogelijk is, gesprekken te voeren met die overlevenden en hun herinneringen vast te leggen in boekvorm. Ik ben benieuwd of me dat gaat lukken. Er zijn genoeg kanalen om hier invulling aan te geven. Wat een mooi en zinvol project zou dat zijn voor onze tijd hier.

Mocht iemand suggesties hebben voor mijn aanpak, laat het me weten!

 

Op avontuur met mijn ouders

Laten we eerlijk wezen: hoeveel volwassenen gaan nog op avontuur met hun ouders? Naarmate we opgroeien, invulling geven aan ons eigen leven, een gezin stichten, beleven we onze avonturen steeds vaker met partner, kinderen en vrienden. Waar je als kind tijdens vakanties en weekenden met je ouders de wereld verkende, verandert dat naarmate je ouder wordt en er – natuurlijkerwijs – meer afstand ontstaat ten opzichte van je ouders.

Nu is de afstand tussen mijn ouders en mij fysiek erg groot tegenwoordig. Goed, Voorburg en Eijsden waren al niet direct bij elkaar in de buurt, maar de afstand tussen Tel Aviv en Eijsden is aanmerkelijk te noemen. Een jaar geleden woonden we nog in Dar es Salaam, de fysieke afstand was toen nog veel groter dan nu. Maar dat we ver bij elkaar vandaan wonen mag duidelijk zijn. Die fysieke afstand zou tot emotionele afstand kunnen leiden. Dat gebeurt, ik zie het om me heen. Bij ons heeft het eerder omgekeerd uitgepakt. We hebben geleerd goed gebruik te maken van de mogelijkheden die internet tegenwoordig biedt. En sinds we in Israel wonen, is de afstand niet alleen in kilometers maar ook in perceptie afgenomen. We spreken elkaar veel regelmatiger, soms dagelijks. Ik heb namelijk een geweldig mobiel abonnement waarmee ik tegen zeer lage maandelijkse lasten, onbeperkt kan bellen met vaste nummers in Nederland (hoe zeg je dat eigenlijk in het Nederlands, “landlines”? Mijn Nederlands gaat achteruit!!!).  En omdat de vluchten hier naartoe niet zo lang duren en daarmee minder belastend zijn en het klimaat in voor- en najaar heerlijk is, is het voor mijn ouders ook gemakkelijker geworden ons hier op te zoeken. Tot mijn blijdschap zijn ze Herzlyia al een beetje als thuis gaan beschouwen. Dat was duidelijk te merken toen ze hier afgelopen week waren. Ze hebben al hun eigen koffietentje aan het strand, kennen de weg, herkennen onze vrienden en hun kinderen.

Wat ik nu als een groot voordeel ben gaan ervaren aan ons expat-avontuur, is dat het mij weer de kans geeft op avontuur te gaan met mijn ouders. Als zij hier zijn, gaan we er samen op uit. In het weekend met Arjen en de jongens. Door de week, tussen mijn meetings door, terwijl de kinderen op school zijn, doen we dat met z’n drieën. En dat is bijzonder, we zijn ons daar alle drie erg van bewust. Rondstruinen door Yaffo, winkeltjes in en uit, ons samen verbazend over de mooie, bijzondere en gekke dingen die we zien. De vlooienmarkt doorkruisen, op zoek naar die ene mooie – en betaalbare – Menora (niet gevonden). Een bijzondere sieraden ontwerper ontdekken en horen waar hij zijn materialen vindt. Koffie drinken bij een aardig Arabisch mannetje en genieten van zijn “pastries” die we beslist moesten nemen omdat hij dreigde ze anders zelf op te eten hetgeen zijn gewicht geen goed zou doen. Naast Yaffo bezochten we samen Zichron Ya’akov, een oud dorp in de Carmel, een van de eerste Joodse settlements, nu een creatief centrum met volop mooie galerietjes,  bijzondere winkeltjes en terrasjes waar de lokaal geproduceerde wijnen worden geserveerd (in Zichron Ya’akov bevinden zich een aantal grote wijnhuizen).

Hoogtepunt van het bezoek van mijn ouders aan ons, was zeer beslist het bezoek aan Bethlehem. Voor mijn ouders was het bijzonder de duidelijk andere sfeer te proeven op de Arabische Westelijke Jordaanoever. De zeer sympathieke Arabische christenen die altijd open staan voor een praatje. Van de man die op onze auto lette op het plein voor de Geboortekerk tot de pizza-bakker op straat die de kinderen hun eigen pizza liet bakken.  Terwijl ik met mijn ouders onder begeleiding van een gids de Geboortekerk bekeek, kocht Arjen met de jongens een voetbal waarna ze op Manger Square een potje voetbal speelden tussen de geparkeerde auto’s, waarbij ze al snel gezelschap kregen van een groep Palestijnse jongens. Ronduit bijzonder was die pizza-bakker overigens, die zich over onze jongens ontfermde, ze hun handen liet wassen in een ruimte waar een groep mannen lekkernijen voorbereidden die de oven in moesten en ze water aanbood in een gebarsten oud glas. Bijzondere ontmoetingen in een bijzondere stad.

Op avontuur met mijn ouders. Hoe hadden we ooit kunnen bevroeden dat we ooit nog eens samen door Bethlehem zouden lopen, of dat we intense gesprekken zouden voeren op een muurtje bij de Annunciatie kerk in Nazareth? Met intense dankbaarheid kijk ik terug op de afgelopen week. Het verdriet was intens bij het afscheid op Ben Gurion afgelopen zondag. Niet alleen bij mij, ook bij de jongens. Samen op avontuur verstevigt de familiebanden enorm. En dat kunnen we op dit moment allemaal goed gebruiken zoals onze intimi weten. Ik hoop dat we allemaal nog lang energie kunnen putten uit de afgelopen periode en dat de fijne herinneringen ons helpen op dagen dat het even niet gemakkelijk is. Ondertussen kijken wij al uit naar het volgende bezoek, dat er beslist komt. Dat hebben we afgesproken.

Bij de "Nederlandse" deur van de Basiliek van de Annunciatie, mijn moeder met de beveiliger die haar zegende :)

Bij de “Nederlandse” deur van de Basiliek van de Annunciatie, mijn moeder met de beveiliger die haar zegende 🙂

Mijn ouders bij "hun" koffietentje, vlak voor vertrek terug naar Nederland.

Mijn ouders bij “hun” koffietentje, vlak voor vertrek terug naar Nederland.